Caroline Katsman (39)

Klimaatonderzoeker

Werkt bij: KNMI
Functie: wetenschappelijk onderzoeker, specialisatie: problematiek zeespiegelstijging
Beroep: klimaatonderzoeker
Passende opleiding: Natuurkunde, Sterrenkunde, Wiskunde.

Handige eigenschappen om te bezitten

Maatschappelijk betrokken, je communiceert makkelijk, je bent nieuwsgierig, wilt weten hoe de wereld in elkaar zit.

Werk en bedrijf

“Het KNMI is een overheidsinstelling. De meeste mensen werken hier in De Bilt, dat zijn er ongeveer vijfhonderd. Daarvan houden 130 mensen zich bezig met klimaatonderzoek. We richten ons op de vraag of, en zo ja hoe en waarom het klimaat (het gemiddelde weer) gedurende de jaren verandert. Het KNMI is een leuk bedrijf. Het is een plek die bekend is en in de belangstelling staat, mensen herkennen het direct. Wij krijgen veel vragen van buitenaf, dus we hebben ook veel contact met de buitenwereld. Omdat we zo bekend zijn, kijken ook veel mensen over je schouder mee, dus daar moet je wel rekening mee houden in contacten met klanten en media. Als ik iets zeg, dan wordt het vaak verder verteld als: het KNMI zegt...”

Werkzaamheden
“Mijn werk bestaat eigenlijk uit drie onderdelen. Ik doe klimaatonderzoek. Daarmee probeer ik te begrijpen waarom ons klimaat verandert en met name welke rol de oceanen hierin spelen, en welke gevolgen klimaatverandering heeft voor de zeespiegel in onze omgeving. Ik werk veel achter de computer. De metingen voor het onderzoek worden gedaan op schepen, met een satelliet, in de atmosfeer of met boeien in de oceaan. Daar zijn wereldwijd onderzoekers mee bezig. De resultaten van dat veldonderzoek worden verzameld in een grote database. Ik haal de metingen die ik nodig heb voor mijn onderzoek uit die database en ga daar mee aan de slag. Ten tweede vertaal ik onze wetenschappelijke kennis naar praktische toepassingen. Stel, Rijkswaterstaat moet geld begroten voor dijkversterking langs de Nederlandse kust. Zij hebben ons advies nodig over de stijging van de zee om te weten hoeveel versterking en dus hoeveel geld zij nodig hebben. Daar adviseer ik bij. Als laatste geef ik ook regelmatig lezingen aan publiek, gastlessen op scholen en voorlichting. Voor mijn werk reis ik overigens ook regelmatig naar het buitenland, voor congressen.”

Stijging zeespiegel
“Omdat de atmosfeer opwarmt verwachtten we dat de oceaan ook zou opwarmen, maar de laatste jaren doet de oceaan dat niet echt, de temperatuur blijft stabiel. Dat lijkt tegenstrijdig, en dan gaan we op zoek naar andere verklaringen. Veel zonlicht heeft de oceaan misschien niet bereikt door weerkaatsing op de wolken. Dat kan een verklaring zijn. Dit zijn vragen waar ik antwoord op zoek. Maar ik houd me ook bezig met de zeespiegelstijging. Als een ijskap smelt, verdeelt dit water zich niet gelijkmatig over alle zeeën. Door bijvoorbeeld stromingen krijgen sommige landen straks meer te maken met de gevolgen dan andere landen. Wij proberen die stromingen en verplaatsing in beeld te brengen. Volgende week presenteer ik mijn resultaten in Maleisië. We zijn daar met andere wetenschappers bijeen om te praten waar het onderzoek zich de komende tijd op moet richten.”

De leuke kanten
“Mijn werk is heel veelzijdig. Onderzoek doen is heel leuk, maar ik kan mijn resultaten ook onmiddellijk naar buiten brengen. Ik kan precies uitleggen waarom we bepaalde dingen doen en hoe we het aanpakken. Het gebeurt vaak dat onderzoekers onderzoek voor zichzelf doen, maar bij het KNMI is de instelling dat onze kennis direct naar buiten gaat. Er moet altijd een link met de praktijk zijn.”

Maatschappelijk nut
“We willen beter begrijpen hoe het klimaatsysteem in elkaar steekt om de gevolgen te kunnen overzien. Het is belangrijk te weten wat de gevolgen zijn van hoe wij omgaan met ons klimaat. Hoe ziet onze leefomgeving er over tientallen jaren uit? Dan weten we ook wat we daaraan kunnen doen. Het is sowieso warmer aan het worden. Maar er zijn nog heel veel dingen die we nog niet begrijpen. We kunnen bijvoorbeeld pas sinds heel kort zien hoe de ijskappen smelten. Is dit een blijvend iets? Of tijdelijk? Dat zijn zaken die we nog niet kunnen zeggen, maar wel heel belangrijk zijn voor onze toekomst.”

Studie
“Ik zeilde vroeger veel en was veel bezig met water. Daarnaast wilde ik iets met bčta doen. Dus toen werd me aangeraden oceanografie te studeren. Ik heb in Utrecht Meteorologie, fysische oceanografie en klimaat gestudeerd. Dat is een studie met veel natuurkundevakken. Ik heb me gespecialiseerd in het klimaatsysteem. Aan mijn opleiding studeren maar vijf fysisch oceanografen per jaar af, het is een select gezelschap. En het is een heel relevante studie blijkt nu. Ik heb mijn promotieonderzoek deels bij het KNMI gedaan. Toen ik na twee jaar onderzoek doen in het buitenland terugkwam, kon ik daar aan de slag.”

Doorgroeimogelijkheden
“Als ik onderzoeker wil blijven dan zijn er formeel niet veel doorgroeimogelijkheden qua positie. In de praktijk groei je wel door tot leider van je eigen onderzoeksgroep. Ook zou ik binnen het ministerie door kunnen groeien in het management. Maar ik kan me ook gaan richten op beleid maken, dat zit je tussen de ministeries en de klimaatonderzoekers in. Ik zou me ook kunnen ontwikkelen in voorlichting geven, misschien zelfs in de wetenschapsjournalistiek. Ik weet niet of ik dat op termijn wil, ik vind onderzoek doen nu nog heel leuk. Dus ben ik bezig met mijn eigen onderzoek en het begeleiden van jonge onderzoekers. Daar doe ik ook managementervaring mee op en dan zie ik daarna wel verder.”