Martin Borchert (44)

Beeldend kunstenaar

Werkt bij: Martin Borchert Beeldend Kunstenaar
Functie: architectonisch kunstenaar
Beroep: beeldend kunstnaar
Passende opleiding: hogeschool voor de kunsten.

Handige eigenschappen om te bezitten

Creatief, ruimtelijk inzicht, kunstzinnig, nieuwsgierig, interesse in techniek.

Werk en bedrijf

“Ik maak vaak kunstwerken voor de openbare ruimte. Dat kan aan de kust zijn, maar ook in een park of tussen gebouwen. Soms heb ik zelf een idee waarmee ik langs eventuele opdrachtgevers ga, maar ik word ook benaderd voor opdrachten door bedrijven, instellingen of gemeenten soms schrijf ik me in voor een opdracht. Meestal is er al een plek aangewezen of heb ik een plek gevonden en dan maak ik iets dat met die plek of ruimte te maken heeft. Mijn werk is plaatsgebonden kunst, je kunt het niet zomaar oppakken en even ergens anders neerzetten. Ik heb bijvoorbeeld voor de dijk bij Nieuwe Stratenzijl in de provincie Groningen de Waaiboei gemaakt. Het is een soort torenspits, maar het ziet er ook uit als een tuimelaar. Hoe harder het waait hoe schever de boei gaat staan en hij beweegt ook mee met de windrichting. Ik heb dit kunstwerk ontworpen omdat het gebied achter de dijk in de 15e eeuw is overstroomd en nooit meer is teruggewonnen van de zee. De dorpjes die er lagen zijn door de zee opgeslokt. Het beeld staat op de plek waar de zee nog niet het land heeft weggenomen.”

Werkzaamheden
“Een deel van de dag gebruik ik voor het bijhouden van documentatie, het opsturen van werk voor nieuwe opdrachten en administratieve zaken. Verder ontwerp ik veel, ik maak schetsen en in een later stadium 3D modellen. Bij sommige kunstwerken ben ik afhankelijk van technische mensen bijvoorbeeld lassers. Dus ga ik langs bij die mensen om mijn kunstwerken te bespreken, of mijn idee uitvoerbaar is. Negen van de tien keer is dat het niet, dan moet ik of opnieuw beginnen of aanpassingen maken, als ik dat tenminste wil. Soms wordt het er zelfs beter van, of heel anders. Met de Waaiboei heb ik ook nog getest of het wel werkte. Ik mocht een half uur in een windtunnel komen staat met het kunstwerk. Wat bleek? Het ding was orkaanbestendig, het moest echt stormen wilde er een beetje beweging in komen. Daar heb ik dus het een en ander aan moeten aanpassen.”

Een vallende steen dankzij internet
“Ik kreeg een opdracht voor een Waterschap in Veendam. Het leek mij leuk een kunstwerk te maken dat van een afstand te besturen was. Dat was in 2001 en het internet kwam net op. Naast een fysieke ruimte, het kantoor, kreeg het waterschap ook een virtuele ruimte, hun website. Die binding wilde ik verbeelden in een kunstwerk en daarbij wilde ik bezoekers van beide ruimtes betrekken. Ik heb een kunstwerk gemaakt waarbij een tonnen wegende steen, ooit meegenomen door gletsjerijs vanuit Noorwegen, op een hydrolyse zuiger staat. Elke keer als een bezoeker op de website klikte of een bezoeker het kantoor binnenkwam door de schuifdeur, gaat de steen iets omhoog. Dus iedere bezoeker draagt bij aan het bewegen van de steen. Op een gegeven moment komt de steen op zijn hoogste punt en valt in het water. Het is een enorme inslag die de steen maakt, water spat tegen de kadewant om het beeld heen en zo komt alles samen. En dan begint het hele proces weer opnieuw.”

Kunst en bèta
“Bèta en kunst is verbonden. Kunst gaat over het leven en bèta is daar een onderdeel van. Ik graaf niet heel diep in woorden, maar wel in wat de omgeving mij biedt. Dat komt ook voort uit het feit dat ik moeilijk lees, dus ik ben heel erg op mijn omgeving gericht. Voor kunst, je omgeving en ook bèta en techniek geldt hoe langer je er over nadenkt hoe onlogischer alles wordt. Daarin raken de kunst en techniek elkaar weer. Met elke oplossing komen 20 problemen terug.”

Maatschappelijk nut
“De Waaiboei is inmiddels een keer gemold, toen moest hij tijdelijk van de dijk. Ineens merkte ik dat het wereldnieuws in Groningen was. Dat is prettig, zo’n beeld gaat dus blijkbaar op een bepaalde manier bij zijn omgeving horen. Mensen gaan zich er aan hechten en hebben er een soort houvast, een troost aan. Het beeld werd echt gemist door de mensen in de omgeving. Ze hebben meer nodig in een ruimte dan alleen gebouwen. En die functie krijgt het werk dat ik maak. Kunst kan een plek afmaken, de slagroom op de taart zijn.”

Studie en carrière
“Vroeger had ik zware migraine. Als ik studeerde en bij mijn examen kon ik niet langer dan een paar uur achter elkaar lezen, dan lag ik plat. De universiteit leek me dus geen geschikte optie, want daar moest ik altijd lezen. Maar wat moest ik dan? Ik was altijd bezig met dingen uitvinden en knutselen, dus ben ik naar de kunstacademie gegaan. Dat leek me een praktische oplossing zonder dat het geestdodend was. Aan de academie in Groningen heb ik me kunnen verdiepen in veel verschillende disciplines, ook film maken en fotografie. Ik ben uiteindelijk Cum Laude afgestudeerd. Dat gaf wel een voorsprong op andere afstuderende kunstenaars. Ik werd direct na mijn eindexamen uitgenodigd voor een expositie in Parijs en ik het Prins Bernhard Fonds gaf me een opdracht. Hiervoor moest ik zelf een plek vinden om mijn opdracht uit te voeren en ik ben toen bij het Teylers Museum uitgekomen. Met zo’n opdrachtgever bouw je wel een reputatie op. En ik kreeg een starterstipendium. Zo kwam de eerste opdracht al snel binnen en de tweede en derde opdracht komen dan vanzelf.”